Op school wordt de geschiedenis ingedeeld in tien tijdvakken. Wie die volgorde en de jaartallen kent, heeft een tijdlijn in zijn hoofd waar alle onderwerpen aan vast zitten. Hieronder staat het overzicht, met tips om het te leren.
Het overzicht
- Tijd van jagers en boeren: prehistorie tot 3000 v.Chr.
- Tijd van Grieken en Romeinen: 3000 v.Chr. tot 500 n.Chr.
- Tijd van monniken en ridders: 500 tot 1000
- Tijd van steden en staten: 1000 tot 1500
- Tijd van ontdekkers en hervormers: 1500 tot 1600
- Tijd van regenten en vorsten: 1600 tot 1700
- Tijd van pruiken en revoluties: 1700 tot 1800
- Tijd van burgers en stoommachines: 1800 tot 1900
- Tijd van de wereldoorlogen: 1900 tot 1950
- Tijd van televisie en computer: 1950 tot nu
Waarom leer je tijdvakken?
Een tijdvak is een handig hokje voor een lange periode. Kom je op een toets een gebeurtenis tegen, zoals de Reformatie of de Franse Revolutie, dan kun je die meteen in het juiste tijdvak plaatsen. Dat maakt vragen over oorzaak en gevolg veel makkelijker.
Zo leer je de tijdvakken
- Maak een tijdlijn op een groot vel papier, met de tien namen en jaartallen, en hang die boven je bureau.
- Leer de namen als een verhaal. De namen zijn beeldend: jagers, monniken, pruiken, stoommachines. Verzin bij elke naam een plaatje.
- Koppel gebeurtenissen aan tijdvakken. Schrijf bij elk tijdvak drie dingen die je uit het boek kent.
- Test jezelf. Dek de jaartallen af en probeer ze te noemen, en andersom.
Kenmerkende aspecten
Bij elk tijdvak horen kenmerkende aspecten: de belangrijkste ontwikkelingen van die tijd. Die zijn vaak het onderwerp van toetsvragen. Leer ze daarom niet los, maar als antwoord op de vraag wat was er typisch aan deze tijd?
Veelgemaakte fouten
- Alleen jaartallen stampen zonder te weten wat er in het tijdvak gebeurde.
- Tijdvakken door elkaar halen omdat de namen op elkaar lijken.
- Geen verbanden leggen tussen tijdvakken. Wat in het ene begon, loopt vaak door in het volgende.
De tijdlijn: één gebeurtenis per tijdvak
- Jagers en boeren: de overgang naar landbouw
- Grieken en Romeinen: het Romeinse Rijk
- Monniken en ridders: Karel de Grote
- Steden en staten: de kruistochten en groeiende steden
- Ontdekkers en hervormers: de Reformatie
- Regenten en vorsten: de Gouden Eeuw
- Pruiken en revoluties: de Franse Revolutie
- Burgers en stoommachines: de industrialisatie
- Wereldoorlogen: de Eerste en Tweede Wereldoorlog
- Televisie en computer: de Koude Oorlog en de opkomst van internet
Een gebeurtenis in het juiste tijdvak plaatsen
- De Reformatie (1517) hoort bij tijdvak 5, ontdekkers en hervormers.
- De Franse Revolutie (1789) hoort bij tijdvak 7, pruiken en revoluties.
- De Eerste Wereldoorlog (1914) hoort bij tijdvak 9, wereldoorlogen.
- De Gouden Eeuw (17e eeuw) hoort bij tijdvak 6, regenten en vorsten.
Oefenvragen met antwoorden
- In welk tijdvak begon de industriële revolutie in Nederland?
- Welk tijdvak loopt van 500 tot 1000?
- Bij welk tijdvak hoort de opkomst van steden in de late middeleeuwen?
Antwoorden: 1) tijdvak 8, burgers en stoommachines (1800 tot 1900). 2) tijdvak 3, monniken en ridders. 3) tijdvak 4, steden en staten (1000 tot 1500).
Hoe bijles geschiedenis hierbij kan helpen
Met een overzicht en een vaste leerroutine wordt geschiedenis een stuk overzichtelijker. Bij bijles geschiedenis aan huis helpt een vaste docent om tijdvakken, kenmerkende aspecten en verbanden zo te oefenen dat jouw kind ze ook op een toets kan gebruiken.
Veelgestelde vragen
Waarom zijn er tien tijdvakken?
De tien tijdvakken zijn een indeling die op Nederlandse scholen wordt gebruikt om de geschiedenis overzichtelijk te maken. Ze helpen om gebeurtenissen in de juiste volgorde te zetten.
Hoe leer ik de jaartallen het snelst?
Gebruik een tijdlijn, herhaal in korte sessies van tien minuten en test jezelf door de jaartallen af te dekken. Herhalen over meerdere dagen werkt beter dan één lange avond.
Komen tijdvakken op elke toets voor?
Dat verschilt per school en methode. De tijdvakken vormen wel het geraamte van de leerstof, dus een goed overzicht helpt bij bijna alle toetsen.