De industriële revolutie veranderde de manier waarop mensen werkten en woonden. Bij geschiedenis hoort ze bij tijdvak 8, de tijd van burgers en stoommachines. Hieronder staan oorzaken, gevolgen en de situatie in Nederland.
Wat was de industriële revolutie?
De industriële revolutie was de overgang van handwerk naar werk met machines en fabrieken. Ze begon in Engeland in de 18e eeuw en verspreidde zich in de 19e eeuw over Europa.
Oorzaken
- De stoommachine, verbeterd door James Watt, leverde nieuwe kracht.
- Er was veel kolen en ijzer beschikbaar.
- Er was kapitaal om fabrieken te bouwen.
- Nieuwe uitvindingen maakten productie sneller, bijvoorbeeld in de textiel.
Gevolgen voor het werk
- Werk verhuisde van huis en werkplaats naar fabrieken.
- Veel mensen werkten lange dagen voor een laag loon.
- Ook kinderen werkten in fabrieken.
Gevolgen voor het wonen: urbanisatie
Veel mensen trokken van het platteland naar de stad om in fabrieken te werken. Steden groeiden snel. Er waren te weinig goede huizen, en de arbeiders woonden vaak dicht op elkaar in slechte omstandigheden.
De sociale kwestie
De sociale kwestie was het probleem van de slechte leef- en werkomstandigheden van arbeiders. Daaruit ontstond de arbeidersbeweging, met vakbonden. In Nederland verbood het Kinderwetje van Van Houten (1874) kinderarbeid voor kinderen onder de twaalf jaar.
De industrialisatie in Nederland
Nederland industrialiseerde later dan Engeland, vooral in de tweede helft van de 19e eeuw. Al in 1839 kwam de eerste spoorlijn tussen Amsterdam en Haarlem. Later kwamen fabrieken, zoals in de textiel in Twente en Brabant, en groeide de haven van Rotterdam.
Zo leer je het
- Onthoud de keten: uitvinding, fabrieken, urbanisatie, sociale kwestie.
- Koppel het aan tijdvak 8 en aan de jaartallen 1800 tot 1900.
- Leer per gevolg één voorbeeld, bijvoorbeeld het Kinderwetje van 1874.
Oefenvragen met antwoorden
- Wat is urbanisatie?
- Wat was de sociale kwestie?
- Wanneer kwam de eerste spoorlijn in Nederland?
Antwoorden: 1) de trek van mensen naar de stad. 2) het probleem van de slechte leef- en werkomstandigheden van arbeiders. 3) in 1839, tussen Amsterdam en Haarlem.
Hoe bijles geschiedenis hierbij kan helpen
Bij bijles geschiedenis aan huis oefent een vaste docent met tijdlijnen, oorzaak-en-gevolgvragen en bronnen, zodat jouw kind de industriële revolutie in eigen woorden kan uitleggen.
Veelgestelde vragen
Tot welk tijdvak hoort de industriële revolutie?
Tot tijdvak 8, de tijd van burgers en stoommachines (1800 tot 1900).
Waarom begon de industriële revolutie in Engeland?
Engeland had kolen en ijzer, kapitaal, een stevig handelsnetwerk en vroege uitvindingen zoals de stoommachine.
Wat is het verschil tussen fabriek en werkplaats?
In een werkplaats maakt iemand met de hand een product. In een fabriek werken veel mensen met machines aan één product.