Veel leerlingen schrijven tijdens de les alles letterlijk over wat op het bord staat — en onthouden daarna bijna niets. Dat is niet gek: overschrijven is passief. Goede aantekeningen maken vraagt dat je de stof al een beetje verwerkt terwijl je schrijft, en dat is precies wat ze zo waardevol maakt.
Waarom aantekeningen maken helpt
Aantekeningen maken dwingt je om te kiezen: wat is belangrijk, en hoe zeg ik dat in mijn eigen woorden? Die keuze is een vorm van actief verwerken, en actief verwerken onthoud je beter dan passief lezen of luisteren.
De Cornell-methode
Een beproefde manier om een pagina in te delen:
- Rechterkolom (breed): aantekeningen tijdens de les, in korte zinnen of steekwoorden.
- Linkerkolom (smal): na de les ingevuld met kernwoorden of vragen bij elk stukje tekst.
- Onderaan: een samenvatting van de hele pagina in twee tot drie zinnen, in eigen woorden.
Samenvatten in eigen woorden
De belangrijkste regel: schrijf nooit een hele zin letterlijk over. Herformuleer wat je hoort of leest in je eigen taal. Lukt dat niet, dan is dat een signaal dat je de stof nog niet helemaal begrijpt — en dat is precies waar je tijdens de les nog een vraag over kunt stellen.
Praktische tips
- Gebruik afkortingen en symbolen (bijv. → voor "leidt tot") om sneller te kunnen schrijven.
- Laat ruimte open om later iets aan te vullen of te verduidelijken.
- Herschrijf of overhoor jezelf met je aantekeningen binnen 24 uur — dat versterkt wat je hebt onthouden.
- Gebruik kleur of markeringen spaarzaam, alleen voor echt belangrijke punten.
Veelgemaakte fouten
- Alles proberen op te schrijven, waardoor je de uitleg zelf mist terwijl je schrijft.
- Aantekeningen na de les nooit meer terugkijken — dan is het effect grotendeels verloren.
- Alleen overschrijven van dia's of het bord, zonder het in eigen woorden om te zetten.
Wat schrijf je wel en niet op?
Je hoeft niet alles op te schrijven wat de leraar zegt. Noteer kernwoorden, definities, voorbeelden en alles wat de leraar herhaalt of op het bord zet. Schrijf geen hele zinnen, maar korte woorden en afkortingen die jij zelf begrijpt. Zet een vraagteken bij iets wat je niet snapt, dan vraag je het later.
Aantekeningen maken in 4 stappen
- Voor de les: kijk kort naar het onderwerp, zodat je weet wat er komt.
- Tijdens de les: schrijf kernwoorden op, laat ruimte open en gebruik kopjes.
- Direct na de les: lees je aantekeningen door en vul ze aan zolang je het nog weet.
- Later: vat ze samen in eigen woorden en oefen met vragen.
Aantekeningen maken uit een boek
Bij een tekst uit een boek lees je eerst het hoofdstuk door en maak je daarna een korte samenvatting per alinea. Zo leer je kernpunten herkennen in plaats van alles over te schrijven.
Op papier of op de laptop?
Kies wat voor jou werkt. Schrijven met de hand dwingt je om samen te vatten, omdat je niet alles kunt bijhouden. Typen gaat sneller, maar daardoor schrijf je sneller alles letterlijk over. Welke manier je ook kiest: lees je aantekeningen binnen een dag nog eens door.
Hoe bijles hierbij kan helpen
Goede aantekeningen maken is een vaardigheid die je kunt oefenen, net als een vak zelf. Bij huiswerkbegeleiding aan huis bespreken we samen hoe je kind een pagina indeelt en de stof samenvat, aansluitend op de manier van lesgeven op school.
Veelgestelde vragen
Hoe maak je goede aantekeningen?
Schrijf kernwoorden, definities en voorbeelden op in korte woorden en zinnen, gebruik kopjes en laat ruimte open. Lees ze kort na de les nog eens door en vat ze samen.
Moet je alles opschrijven wat de leraar zegt?
Nee. Schrijf alleen de kern op: kernwoorden, definities, voorbeelden en wat de leraar herhaalt of op het bord zet.